Беларуская мова
Саманазва:	Беларуская мова
Краіны:	Беларусь (6 340 тыс. чал.) Расія (316 тыс. чал.) Польшча (40 тыс. чал.) Літва (30 тыс. чал.) Украіна (55 тыс. чал.) Канада (менш за 10 тыс. чал.) ЗША (дыяспара)
Рэгіёны:	Усходняя Еўропа
Афіцыйны статус:	Беларусь (дзяржаўная) Польшча (рэгіянальная): Падляскае ваяводства Горад Гайнаўка Сельская гміна Гайнаўка Сельская гміна Орля Сельская гміна Нараўка Сельская гміна Чыжы Чэхія (нац. менш.)[1] Украіна (нац. менш.)[2]
Арганізацыя, якая рэгулюе:	Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Агульная колькасць носьбітаў:	каля 7 млн. чал.
Класіфікацыя
Катэгорыя:	Мовы Еўразіі
Індаеўрапейская сям'я Славянская група Усходнеславянская падгрупа Роднасныя мовы: руская, украінская
Пісьменнасць:	Кірыліца
Моўныя коды
ISO 639-1:	be
ISO 639-2:	bel
ISO 639-3:	bel
Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка

Белару́ская мо́ва — нацыянальная мова беларусаў, уваходзіць у індаеўрапейскую моўную сям'ю, славянскую групу, усходнеславянскую падгрупу. Пашырана ў асноўным у Беларусі. Распаўсюджана таксама і ў іншых краінах, галоўным чынам у Польшчы, Украіне і Расіі^[3]. Беларуская мова мае шмат агульных граматычных і лексічных уласцівасцей з іншымі ўсходнеславянскімі мовамі.

Сучасная беларуская мова існуе ў літаратурнай і дыялектнай формах. Асноўны масіў падзяляецца на 2 вялікія дыялекты: паўночна-ўсходні і паўднёва-заходні, паміж якімі знаходзіцца паласа пераходных сярэднебеларускіх гаворак. Літаратурная мова генетычна грунтуецца на гаворках цэнтральнай Беларусі^[4].^[?]

Алфавіт літаратурнай мовы створаны на аснове кірыліцы.

У 1990-х — 2000-х гадах практычна аформілася існаванне дзвюх беларускіх моўных норм^[5]: нормы беларускай мовы, распрацаванай у 1933 годзе і рэфармаванай у 1953 і 2008 гадах, і нормы, распрацаванай Браніславам Тарашкевічам у 1918 годзе, т. зв. «тарашкевіцы».

Гісторыя |

Этнаграфічная карта беларусаў і беларускіх гаворак, складзеная Яўхімам Карскім (1903)

Беларуская мова з'яўляецца старажытнапісьменнай, бо гісторыя беларускага пісьменства налічвае не менш за 10 стагоддзяў. Мова беларускага народа пачала складацца ў XIV—XVI стагоддзях у Вялікім Княстве Літоўскім, і была канчаткова сфармулявана ў канцы XIX—XX стагоддзяў.
Згодна з этнаграфічнымі даследваннямі на Меншчыне яшчэ ў 1886 годзе мяшчане называлі беларускую мову літоўскай. ^[6]

Беларускія лінгвісты-беларусаведы падзяляюць развіццё беларускай мовы на 3 асноўныя этапы:

• 
  Праславянскі (да 13 ст.): у гэты перыяд пачынаюць фармавацца сучасныя ўсходнеславянскія мовы. Дадаткова ў расійскім і савецкім мовазнаўстве выдзяляецца перыяд існавання агульнай старажытнай усходнеславянскай (старарускай) мовы (узнікненне каля 7—8 ст.). Існаванне такога перыяду ставіцца навукоўцамі пад пытанне, пачынаючы з пач. 20 ст.


• 
  Старабеларускі (13—18 ст.): абмяжоўваецца узнікненнем выразных адметнасцей фанетыкі (пачатак) і практычным знікненнем (канец) старабеларускай мовы з моўнай практыкі сярэдніх і вышэйшых класаў грамадства.


• 
  Новабеларускі, або сучасны (з пачатку 19 ст.): сучасны этап беларускай літаратурнай мовы.

Сучасная беларуская літаратурная мова пачала стварацца з 1850-х гг. на аснове гаворак у шырокім наваколлі горада Мінска^[7].

Лінгвагеаграфія |

Колькасць носьбітаў |

Паводле перапісу 1989 года беларускую мову лічылі роднай 77,7 % жыхароў Беларускай ССР, у т.л. 80,2 % беларусаў^[4].

Паводле дадзеных перапісу насельніцтва Беларусі 2009 года, роднай беларускую мову пазначылі 4 841 319 этнічных беларусаў, а таксама 217 015 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей краіны (сярод іх 171 287 чал. этнічных палякаў) назвалі беларускую сваёй роднай, што складае 53,22 % насельніцтва краіны. Акрамя таго 1 009 935 этнічных беларусаў указалі яе як мову, якой яны свабодна валодаюць, а таксама 271 778 чалавек, якія належаць да іншых нацыянальнасцей таксама ўказалі беларускую як другую мову (сярод іх 181 091 чал. этнічных рускіх), што складае каля 13,49 % насельніцтва краіны. Такім чынам, паводле перапісу, у 2009 годзе беларуская мова была роднай для 5 058 334 чал., акрамя таго 1 281 713 чалавек валодалі беларускай мовай як другой, гэта склала каля 6 340 047 чал., якія свабодна размаўляюць па-беларуску.

Доля насельніцтва паводле раёнаў і гарадоў абласнога падпарадкавання, якая назвала беларускую мову роднай. Даныя паводле перапісу 2009 года

Доля насельніцтва паводле раёнаў і гарадоў абласнога падпарадкавання, якая заявіла, што дома звычнайна размаўляе на беларускай мове. Даныя паводле перапісу 2009 года

Нягледзячы на тое, што 2/3 насельніцтва краіны заявілі аб свабодным валоданні беларускай мовай, колькасць грамадзян Беларусі, якія размаўляюць па-беларуску дома, складае 2 073 853 чал. сярод этнічных беларусаў і 153 271 чал. у іншых этнасаў (у тым ліку 120 378 чал. у этнічных палякаў), што складае 23,43 % усяго насельніцтва краіны. У параўнанні з 1999 годам гэтыя лічбы адлюстроўваюць тэндэнцыю да зніжэння выкарыстання беларускай мовы. У 1999 г. у яе прызналі «мовай, на якой размаўляюць дома» 3 686 тыс. (36.7 %) жыхароў. Між іх, 3 370 тыс. (41.3 %) беларусаў, 257 тыс. іншых галоўных нац. груп (палякі, рускія, украінцы, татары)^[8].

Паводле шырэйшых мерак, 6 984 тыс. (85.6 %) беларусаў прызнаюць беларускую «роднай мовай». Іншыя крыніцы падаюць «насельніцтва мовы» як 6 715 тыс. у Беларусі і 9 081 102 па ўсім свеце^[9].

Некаторыя сацыялагічныя даследаванні, якія ставяць за мэту вызначэнне таго, якой мовай карыстаюцца беларусы, паказваюць, што 34 % беларусаў заяўлялі пра свабоднае валоданне беларускай мовай, але толькі каля 6 % беларусаў гавораць, што ўвесь час карыстаюцца беларускай мовай, амаль 74 % увесь час карыстаюцца рускай, а 21 % не карыстаюцца беларускай мовай наогул^[10].

У Расіі Беларускую мову прызнаюць «вядомай ім мовай» 316 тыс. жыхароў, між іх 248 тыс. беларусаў (30,7 % агульнага ліку^[11]). Ва Украіне Беларускую мову прызнаюць «роднай мовай» 55 тыс. беларусаў (19,7 % агульнага ліку^[12]). У Польшчы Беларускую мову прызнаюць «мовай, на якой размаўляюць дома» 40 тыс. жыхароў^[13].

Беларусь |

Беларуская мова з’яўляецца адной з дзвюх (разам з рускай) дзяржаўных моў у Рэспубліцы Беларусь. Як іншыя нацыянальныя мовы, сучасная беларуская мова выступае ў дзвюх разнавіднасцях: літаратурнай і народна-дыялектнай. Кожная з гэтых разнавіднасцей мае свае сферы ўжывання і свае формы бытавання. Мясцовыя гаворкі тэрытарыяльна і функцыянальна абмежаваны. Яны існуюць у вуснай форме і выкарыстоўваюцца пераважна як сродак зносін сярод сельскіх жыхароў. Літаратурная мова абслугоўвае (паралельна з рускай) розныя сферы дзейнасці беларускага народа, з’яўляецца поліфункцыянальнай. Гэта мова школы, друку, радыё, тэлебачання, мастацкай літаратуры, гуманітарнай навукі і г.д. Літаратурная мова мае складаную і разнастайную сістэму моўных сродкаў, рэгламентаваныя і пісьмова замацаваныя нормы. Яна выступае ў вуснай і пісьмовай формах, якія разлічаны на розныя віды ўспрыняцця (слыхавое і зрокавае) і, адпаведна, адрозніваюцца лексічным і граматычным афармленнем.

У афіцыйнай сферы выкарыстанне беларускай мовы вельмі абмежаванае. Справаводства ў Беларусі амаль цалкам рускамоўнае, адзначаецца скарачэнне накладаў беларускіх выданняў (за 1998—1999 год на 27,8 %). Прэзідэнт рэспублікі Аляксандр Лукашэнка пры выкананні сваіх абавязкаў выкарыстоўвае амаль толькі рускую мову.

Назвы населеных пунктаў на дарожных паказальніках падаюцца, у асноўным, на беларускай мове, хоць часам сустракаюцца і рускамоўныя шыльды.

Адукацыя |

Удзельная вага вучняў школ з беларускай мовай навучання, гарадскія/сельскія школы, 2009/10 н.г.

На працягу дзесяцігоддзя ў Беларусі штогод ідзе ўстойлівае зніжэнне колькасці школьнікаў, якія навучаюцца на беларускай мове. У 2010/11 навучальным годзе іх частка складала 19 %, у той час як у 2001/02 навучальным годзе на беларускай мове навучалася 27,8 % ад агульнай колькасці школьнікаў краіны^[14].

Дашкольная адукацыя |

Колькасць дзяцей ва ўстановах дашкольнай адукацыі па мове навучання і выхавання^[15][16]

Брэсцкая вобласць
	2005	2011	2012
Беларуская	16,6	15,8	15,7
Руская	77,5	80,2	81,1
Беларуская і руская	5,9	4,0	3,1
Гарады і пасёлкі гарадскога тыпу
Беларуская	1,2	1,4	1,4
Руская	91,1	94,5	94,7
Беларуская і руская	7,6	4,1	3,8
Сельскія населеныя пункты
Беларуская	68,2	65,8	64,1
Руская	31,8	30,5	35,1
Беларуская і руская	–	3,7	0,8

Колькасць навучэнцаў дзённых устаноў агульнай сярэдняй адукацыі паводле мовы навучання,

Сярэдняя адукацыя |

Сярэдняя спецыяльная адукацыя |

Вышэйшая адукацыя |

Друк |

Польшча |

Гміны ў Падляскім ваяводстве, у якіх уведзена альбо можна ўвесці беларускую мову як дапаможную (стан на 2010 год).

На тэрыторыі Польшчы паводле Закона аб нацыянальных і этнічных меншасцях ад 26 студзеня 2005 беларуская мова ўведзена ў якасці дапаможнай у зносінах паміж чыноўнікамі магістрата і насельніцтвам, як у вусным, так і ў пісьмовым варыянце на тэрыторыях:

• 
  горад і гарадская гміна Гайнаўка (3 снежня 2007)


• 
  гміна Орля (7 мая 2009)


• 
  гміна Нарэўка (16 чэрвеня 2009)


• 
  гміна Чыжы (8 лютага 2010)


• 
  гміна Гайнаўка (28 мая 2010)^[21][22].

Украіна |

Беларуская мова ўжываецца ў сёлах Ракітнаўскага раёна Ровеншчыны. У раёне зафіксавана найвышэйшая ва Украіне доля беларускага насельніцтва. Паводле перапісу 2001 года беларусы складалі 15,4 % насельніцтва раёна (у 1989 — 20,0 %) і засяроджваліся пераважна ў паўночнай частцы раёна, сумежнай з Беларуссю^[23][24].

Сацыялінгвістычныя звесткі |

Літаратурная мова генетычна грунтуецца на гаворках цэнтральнай Беларусі^[4] (па сучаснай класіфікацыі — мінская гаворка^[25]сярэднебеларускай групы дыялектаў беларускай мовы), але ў працэсе свайго станаўлення сінтэзавала характэрныя для большасці беларускіх гаворак граматычныя і лексічныя рысы і ў сучасны момант не суадносіцца з пэўным тэрытарыяльным дыялектам^[4].

Пісьменства |

Беларускі алфавіт складзены на аснове кірыліцы, развіты з алфавіта стараславянскай мовы. Яго сучасная форма была замацавана ў 1918 годзе і складаецца з 32 літар.

Гістарычна ўжывалася таксама глагалічнае пісьмо (рэдка — да 11-12 ст.). Гістарычна існавалі традыцыі запісу беларускага тэксту беларускім лацінскім і беларускім арабскім пісьмом.

Існуюць некалькі распаўсюджаных сістэм раманізацыі беларускага тэксту (Гл. таксама: Раманізацыя беларускай мовы). Таксама існуе неафіцыйны варыянт запісу лацінскім алфавітам.

Лінгвістычнае апісанне |

Арфаграфія беларускай мовы грунтуецца на фанетычным прынцыпе ў спалучэнні з марфалагічным. У цесным узаемадзеянні з ёю ішло фарміраванне беларускай арфаэпіі. У беларускай фанетычнай сістэме 5 галосных гукаў і 32 зычныя гукі. Марфалогія беларускай сінтэтычная з рысамі аналітызму. Усе словы размяркоўваюцца па 10 часцінах мовы, якія падзяляюцца на знамянальныя (апрача прыслоўя маюць формы словазмянення) і службовыя. Спецыфіку сінтаксісу надаюць галоўным чынам адметнасці ў дзеяслоўным і прыназоўнікавым кіраванні. У аснове беларускай графікі — рускі грамадзянскі шрыфт, утвораны ў выніку рэформы кірыліцы. Беларускі алфавіт налічвае 32 літары^[4].

Лексіка |

Беларуская лексіка сілкуецца з двух асноўных крыніц: сваей асабістай прыроджанай беларускай і замежнай. Усе лексічныя адзінкі падзяляюцца на спрадвечна беларускія і запазычаныя. Спрадвечна беларускія словы не з’яўляюцца аднароднымі. Другія спрадвечна беларускія лексемы паходзяць з агульнаславянскай моўнай крыніцы і прыдатны або ўсім, або большасці славянскіх моў. Трэція беларускія словы з’яўляюцца агульнымі для ўсіх усходніх славян. Чацвёртая група спрадвечна беларускіх лексем адносіцца да ўласнага набытку нашага народа, не ўжываецца нават у блізкароднасных мовах.

Усе зазначаныя групы спрадвечна беларускай лексікі гістарычна, па часе ўзнікнення характарызуюцца ў прыведзеным парадку іх пералічэння. Беларуская пісьменнасць усталёўваецца у XIII—XIV ст., або ўсяго каля сямісот гадоў таму. Індаеўрапейскі пласт лексікі адзначаецца ў індыйскіх, іранскіх, германскіх, раманскіх, балтыйскіх, славянскіх і іншых моўных групах, якія з’яўляюцца роднаснымі, але ў рознай ступені, што адзначаецца ў неаднолькавым падабенстве знешняй формы слова.

Фанетыка |

Фанетычная сістэма сучаснай Беларускай мовы складаецца з 45 (54) фанем (гукаў): 6 галосных і 39 (48)^[26] зычных^{[Крыніца?]}.

Граматыка |

Беларуская мова флектыўная, г. зн. словы ў беларускай мове змяняюцца па граматычных катэгорыях з дапамогаю адмысловых марфем.

Выдзяляюцца часціны мовы:

• Назоўнік


• Прыметнік


• 
  Лічэбнікі (колькасныя і парадкавыя)


• Займеннік


• 
  Дзеяслоў з дзвюма іменнымі формамі: дзеепрыметнікам і дзеепрыслоўем
  


• Прыслоўе


• Прыназоўнік


• Злучнік


• Часціца


• 
  Выклічнікі і гукаперайманні
  

Іменныя часціны маюць катэгорыі склону, роду і ліку.

Дзеяслоў мае катэгорыі часу, асобы і ліку, а ў асобных формах — стану, роду і склону.

Дыялекты |

Дыялекты беларускай мовы

Гістарычна навукоўцы пядзяляюць беларускую мову на два асноўныя дыялекты, паўночна-заходні і паўднёва-заходні, размежаваныя сярэднебеларускімі гаворкамі. Розныя варыянты адрозніваюцца характарам акання, наяўнасцю мяккага «р», дыфтонгаў, дзекання і цекання і г. д. Таксама існуюць змешаныя гаворкі па суседстве з украінскімі, паўночна- і паўднёварускімі.

Дыялектная беларуская мова захоўваецца пераважна сярод сельскага насельніцтва. Яна ўключае асноўны масіў гаворак і т. зв. палескую (заходне-палескую) групу гаворак. Асноўны масіў падзяляецца на 2 вялікія дыялекты: паўночна-ўсходні і паўднёва-заходні. Паміж імі знаходзіцца папаса пераходных, або сярэднебеларускіх гаворак (з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход)^[4].

Цікавыя факты |

Тэлеканал «Белсат» быў адзіным цалкам беларускамоўным тэлеканалам, які дзейнічае ў Польшчы і транслюе свае перадачы на Беларусь праз спадарожнік Astra 4A, Eutelsat 33B і праз Інтэрнэт. У 2017 годзе перастаў быць цалкам беларускамоўным каналам, запушчаная перадача на рускай мове^[27].

Гл. таксама |

• Беларуская мова ў свеце


• Старабеларуская мова


• Заходнепалеская мікрамова


• Падляшская мікрамова


• Трасянка

Зноскі

Літаратура |

• Беларуская мова: Энцыклапедыя / Беларус. Энцыкл.; пад. рэд. А. Я. Міхневіча; рэдкал Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 654 с. ISBN 5-85700-126-9.


• Сучасная беларуская мова: Уводзіны. Фанетыка. Фаналогія. Арфаэпія. Графіка. Арфаграфія. Лексікалогія. Лексікаграфія. Фразеалогія. Фразеаграфія: Вучэб. дапам. / Я. М. Камароўскі, В. П. Красней, У. М. Лазоўскі і інш. — 2-е выд., дапрац. і дап. — Мн. : Выш. школа, 1995. — 334 с. ISBN 985-06-0075-6.


• 
  Жураўскі, А. І. Беларуская мова / А. І. Жураўскі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн, 1993. — Т. 1: А — Беліца. — С. 377—382.


• 
  Жураўскі, А. І. Беларуская мова / А. І. Жураўскі // Этнаграфія беларусаў: Энцыкл. — Мінск : БелСЭ, 1989. — С. 56—58.


• 
  Каліта І. У. Трасянка як моўны і культурны нігілізм. // Личность — слово — социум: материалы VIII Международной науч.-практ. конф. 28-29 апреля 2008 г., Минск: в 2 ч./отв. ред. Т. А. Фалалеева. — Минск : Паркус-Плюс, 2008, ч. 1., 256 с., ISSN 2076-4588, c. 105—110.


• Калита И. В. Современная Беларусь: языки и национальная идентичность. Ústí nad Labem, ISBN 978-80-7414-324-3, 2010, 300 s. s. 112—190.


• 
  Плотнікаў Б. А., Антанюк Л. А. Беларуская мова. Лінгвістычны кампендыум. — Мн. : Інтэрпрэссэрвіс, Кніжны Дом, 2003. — 672 с. ISBN 985-482-033-5, ISBN 985-428-614-2.


• Нарысы па гісторыі беларускай мовы : Дапаможнік для студэнтаў ВНУ / Рэдкал.: П. Ф. Глебка і [і інш.] ; АН Беларускай ССР. Ін-т мовазнаўства імя Якуба Коласа. — Мінск : Вучпедвыд БССР, 1957. — 450 с.


• 
  Півторак Г. П. До питання про українсько-білоруську мовну взаємодію донаціонального періоду: (Досягнення, завдання і перспективи досліджень) // Мовознавство. — 1978. — № 3. — С. 31-40.


• Півторак Г. П. Українська, білоруська, російська: Три мови — три історії // VІ Міжнародний конгрес україністів (Донецьк, 26 черв. — 1 лип. 2005 р.): Доповіді та повідомлення. — Кн. 5: Мовознавство. — К., 2007. — С. 521—529.


• 
  Півторак Г. П. Походження українців, росіян, білорусів та їхніх мов: Міфи і правда про трьох братів слов'янських зі «спільної колиски». — К.: Академія, 2001. — 152 с. (2-ге вид., доп. — К.: Арістей, 2004. — 180 с.).


• Типология двуязычия и многоязычия в Беларуси / Нац. акад. наук Беларуси. Ин-т языкознания им. Я. Коласа, Бел. респ. фонд фундамент. исслед. ; под ред. А. Н. Булыко, Л. П. Крысина. — Минск : Беларуская навука, 1999. — 246 с.


• 
  Шакун, Л. М. Гісторыя беларускай літаратурнай мовы / Л. М. Шакун. — Мінск : Выд-ва М-ва вышэйш., сярэд.спец. і праф.адукацыі БССР, 1963. — 339 с.

Спасылкі |

	Беларуская мова ў Вікіпадручніку
	Беларуская мова ў Вікіцытатніку
	Беларуская мова на Вікісховішчы

• Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі

г р п Беларусы Культура Беларусі Абрады і звычаі • Архітэктура • Вёска • Гаспадарчыя заняткі • Дэманалогія • Імёны • Інтэрнэт • Касцюм • Кінематограф • Кухня • Літаратура • Мастацтва • Народнае дойлідства • Міфалогія • Музыка • Прамысловыя заняткі  • Прозвішчы(руск.) бел. • Танец • Тэатр • Тэлебачанне • Фальклор Беларусы паводле краін Азербайджан • Аргенціна • Арменія • Аўстралія • Беларусь • Венесуэла • Вялікабрытанія • Германія • Казахстан • Канада • Кыргызстан • Кітай • Латвія • Літва • Мексіка • Малдова • Новая Зеландыя • Польшча  (Беласточчына) • Расія  (Будакі • Тудаўляне • Ліцвіны Севершчыны) • ЗША • Таджыкістан • Туркменістан • Узбекістан • Украіна • Фінляндыя • Чэхія • Швецыя • Эстонія • Стаўленне да рэлігіі Праваслаўе • Каталіцтва • Пратэстанцтва • Атэізм • Іслам • Уніяцтва Беларуская мова Латвія • Літва • Польшча • Расія • Украіна • Эстонія Канцэпцыі паходжання Польская • Вялікаруская • Крывіцкая • Крывіцка-дрыгавіцка-радзіміцкая • Фінская • Балцкая • Старажытнаруская • Славяна-балцкая • Сучасная Рознае Антрапалогія • Беларусазнаўства • Беларусізацыя • Беларусцы • Бульбаш • Вайсрутэнізацыя • Гісторыя • Гуды • Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына» • Кіраўнікі • Краязнаўства • Ліцвіны • Нацыянальнае адраджэнне • Нацыяналізм • Нацыянальны характар • Этнагенез • Этнаграфія • Этнічная тэрыторыя

г р п Беларусь у тэмах Гісторыя Старажытная гісторыя · Кіеўская Русь (Полацкае княства · Тураўскае княства) · ВКЛ · Рэч Паспалітая · Расійская імперыя ( Паўночна-Заходні край) · Заходняя вобласць · БНР · БССР (ССРБ · Літбел) · Рэспубліка Беларусь Палітыка Канстытуцыя · Дзяржаўны лад · Прэзідэнт · Урад · Парламент · Палітычныя партыі · Знешняя палітыка · Унутраная палітыка · Выбары Геаграфія Прыродныя ўмовы · Рэльеф · Геалогія · Вадаёмы · Флора · Фаўна · Азёры · Адміністрацыйны падзел · Раёны · Сельсаветы · Гарады (Сталіца (Гістарычныя сталіцы)) · Пасёлкі гарадскога тыпу · Аграгарадкі Грамадства і сімвалы Насельніцтва (Беларусы) · Мовы (Беларуская («Наркамаўка» · Тарашкевіца · Трасянка) · Руская (Руская мова ў Беларусі · Русіфікацыя Беларусі)) · Паланізацыя Беларусі · Спорт · Адукацыя · Навука · Рэлігія · Цэнзура · Узнагароды ( Герой Беларусі) · Герб · Сцяг · Гімн · Бела-чырвона-белы сцяг · Герб «Пагоня» · Штандар Прэзідэнта · Узброеныя сілы · СМІ · Тэлебачанне · IT-сфера · Правы чалавека · Краязнаўства Эканоміка Беларускі рубель · Нацыянальны банк · Сельская гаспадарка · Турызм і адпачынак ( Сусветная спадчына)  · Транспартная сістэма · Энергасістэма · Газатранспартная сістэма · Гандаль · Жыллёвае будаўніцтва · Пошта Культура Адзежа · Архітэктура · Выяўленчае мастацтва · Скульптура · Кіно (Беларусьфільм, Спіс фільмаў) · Літаратура ( Дзіцячая літаратура, Беларускае фэнтэзі) · Музеі · Музыка (конкурс песні Еўрабачанне) · Святы · Славутасці · Танцы · Традыцыі · Тэатры · Бібліятэкі Партал «Беларусь» · Праект «Беларусь» · Праект «Постаці Беларусі»

г р п Славянскія мовы Гістарычныя † прабалта-славянская • праславянская Усходнія старажытнаўсходнеславянская † • старабеларуская † • старажытнанаўгародская † • стараруская † • беларуская (дыялекты, заходнепалеская, падляшская) • руская (дыялекты) • украінская (дыялекты, русінская) Заходнія ляхіцкія: палабская † • польская (старапольская † • сілезская) • кашубская (славінская †) лужыцкія: верхняя — ніжняя чэшска-славацкія: мараўская • славацкая • чэшская (кнааніт †) Паўднёвыя Заходнія: сербахарвацкая (баснійская — сербская — харвацкая — чарнагорская) • славенская (прэкмурская, рэзьянская) • славянасербская † Усходнія: стараславянская † • царкоўнаславянская • балгарская • македонская змешаныя і піджыны балачка • суржык • трасянка • панашэму † • русенорск † • кяхцінская † • цыгана-сербская штучныя панславянскія мовы • сібірская мова • язычча Славянскія мікрамовы † — мёртвыя мовы