2019 на Вікісховішчы

2019 — невысакосны год.

Падзеi |

Студзень |

• 
  1 студзеня:
  
  • Уступіла ў сілу рашэнне ЗША аб выхадзе з ЮНЕСКА.
  
  
  • Міжпланетны зонд NASA New Horizons паспяхова праляцеў міма аб’екта паясы Койпера 2014 MU69 (Ультыма Туле).
  
  
  • У Орску (Арэнбургская вобласць) пры пажары ў жылым доме загінулі 7 чалавек, у тым ліку дзеці.
  
  
  • У пасаду ўступіў прэзідэнт Бразіліі Жаір Балсанару.
  
  


• 
  2 студзеня — у Маскве за шпіянаж затрыманы грамадзянін ЗША Пол Уілан.


• 
  3 студзеня — кітайскі касмічны апарат «Чан’э-4» упершыню сеў на цёмным баку Месяца^[1].


• 
  6 студзеня —Сусветны Патрыярх Канстанцінопальскі Варфаламей I уручыў мітрапаліту Кіеўскаму і ўсяе Украіны Епіфанію Томас аб аўтакефаліі Праваслаўнай царквы Украіны.


• 
  7 студзеня — няўдалая спроба ваеннага перавароту ў Габоне.


• 
  11 студзеня — парламентарыі Рэспублікі Македонія адобрылі ўнясенне паправак у Канстытуцыю, якімі прадугледжана змяненне назвы краіны на Рэспубліку Паўночная Македонія.


• 
  14 студзеня — пры пасадцы ў прыгарадзе Тэгерана ваенны грузавы самалёт «Боінг-707» выкаціўся за межы ўзлётна-пасадачнай паласы і ўрэзаўся ў сцяну. Пры крушэнні загінулі 15 з 16 членаў экіпажа.


• 
  23 студзеня — Старшыня Нацыянальнай асамблеі Венесуэлы Хуан Гуайдо абвясціў сябе выканаўцам абавязкаў прэзідэнта краіны, нягледзячы на ​​тое, што фактычна і юрыдычна кіраўніком дзяржавы з’яўляецца Нікалас Мадура.


• 
  30 студзеня — прэзідэнт Мексікі Андрэс Мануэль Лопес Абрадор аб’явiў аб сканчэннi вайны супраць наркамафii ў краiне^[2].

Люты |

• 
  2 лютага — ЗША прыпынілі дзеянне ДРСМД^[3]. Расія адказала сіметрычна^[4].


• 
  6 лютага — Македонія ўступiла ў НАТА^[5].


• 
  11 лютага — у выніку нападу на школу ў Стоўбцах два чалавекі загінулі і два паранены.


• 
  13 лютага — Рэспубліка Македонія афіцыйна змяніла назву на Рэспубліку Паўночная Македонія, згодна з дамовай з Грэцыяй, што паклала канец спрэчцы, якая доўжылася з 1991 года, і адкрыла магчымасць увесці краіну ў НАТА і Еўрапейскі Саюз^[6].


• 
  14 лютага — тэрарыстычны акт супраць картэжа з індыйскімі паліцыянтамі ў індыйскім штаце Джаму і Кашмір (спрэчная тэрыторыя Кашмір); 41 чалавек (40 паліцэйскіх і 1 нападнік тэрарыст-смяротнік) загінуў. Пасля, гэты тэракт справакаваў эскалацыю інда-пакістанскага супрацьстаяння ў Кашміры.


• 
  21 лютага — Прэзідэнт Казахстана Нурсултан Назарбаеў падпісаў указ аб адстаўцы ўрада краіны^[7].


• 
  24 лютага — у ходзе рэферэндуму 73,3% жыхароў Кубы прагаласавалі за зацвярджэнне новай канстытуцыі^[8].


• 
  26 лютага — самалёты ВПС Iндыі знішчылі лагер сепаратысцкай групоўкi «Джаіш-е-Мухамад» на тэрыторыі Пакістана^[9].


• 
  27 лютага — сутыкненні на індыйска-пакістанскай мяжы: 5 індыйскіх вайскоўцаў паранены, 1 пакістанскі і 2 індыйскія баявыя самалёты збітыя^[9].

Сакавік |

• 
  1 сакавіка — баевiкi руху «Талібан» напалі на базу Шаробак (афганская правінцыя Гільменд). У выніку атакі загінулі 25 да 397 ваеннаслужачых афганскай арміі і замежных войскаў, а таксама як мінімум 9 баевікоў^[10].


• 
  4 сакавіка — крушэнне знішчальніка МіГ-29 ВПС Польшчы ў Мазавецкім ваяводстве, пілот паспеў катапультавацца^[11].


• 
  7 сакавіка — у індыйскім Кашміры падарвалі аўтобус, раненні атрымалі 18 чалавек^[12].


• 
  10 сакавіка — у Эфiопiі пацярпеў крушэнне самалёт Ethiopian Airlines. Усе 149 пасажыраў і 8 членаў экіпажа загінулі^[13].


• 
  12 сакавіка — лiдары руху «Талібан» дамовіліся з ЗША аб вывадзе амерыканскай армii з Афганістана^[14].


• 
  15 сакавіка — у выніку падвойнага тэракту ў мячэцях горада Крайстчэрч (Новая Зеландыя) загінулі па меншай меры 49 чалавек, каля 50 атрымалі раненні^[15].

Запланаваныя падзеі |

• 
  31 сакавіка — прэзідэнцкія выбары на Украіне.


• 
  1 чэрвеня — стартуе Чэмпіянат свету па футболе сярод жанчын 2019.


• 
  21 чэрвеня — у Мінску адкрываюцца Еўрапейскія гульні 2019.


• 
  11 лістапада — праходжанне Меркурыя па дыску Сонца.

Без дакладных дат |

• 
  Снежань — увод у строй першага энергаблока Беларускай АЭС^[16].

Памерлі |

• 
  2 студзеня: Юры Туронак — беларускі дзеяч і гісторык (нар. 26.3.1929).


• 
  14 студзеня: Павел Адамовіч — мэр Гданьска.


• 
  26 студзеня: Мішэль Легран — французскі кампазітар.


• 
  3 лютага: Васіль Сёмуха — беларускі перакладчык.


• 
  5 лютага: Міхаіл Касцюк — беларускі гісторык.


• 
  8 лютага: Сяргей Юрскі — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, сцэнарыст (нар. 16.03.1935)^[17].


• 
  16 лютага: Бруна Ганц — швейцарскі акцёр (нар. 22.03.1941)^[18].


• 
  1 сакавіка: Жарэс Іванавіч Алфёраў — савецкі і расійскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы.

Зноскі